Śladami odkrywców – wywiad z Haraldem Dagiem Jølle

Odkrywcą można być na wiele sposobów. Harald połączył swoją pasję do historii i wypraw. Najpierw napisał książkę o Nansenie, a zaraz potem wyruszył na biegun południowy śladami Amundsena. Teraz Ty możesz odkryć jego historię ucząc się języka norweskiego.

Wywiad przeprowadziła Sara Foit.


Wyprawa na biegun południowy
Ekspedisjonen på Sørpolen
Foto: Norsk Polarinstitutt

Sara: Hvordan forbereder man seg til en polar ekspedisjon?

Harald: Du må forberede deg på flere nivå. For det første må du få erfaring med å ligge i telt, fyre primus og dra på tur med stor oppakning. Dernest må du være i relativt god fysisk form. Du må være nøye på hva du pakker med deg av utstyr og mat. Og lytte til folk med erfaringer fra ekspedisjoner. Også må du være mentalt forberedt på å være lenge på tur.

Sara: Du var på ekspedisjonen til Sørpolen i Roald Amundsens fotspor. Hva er dine beste minner fra reisen?

Harald: Opplevelsen av å gå opp mellom de store fjellene på Axel Heibergbreen. Den var eventyrlig! Dessuten var det selvsagt stort å komme fram til selve polpunktet.

Sara: Hva savnet du mest da du var på ekspedisjonen på Sørpolen?

Harald: Det er vanskelig å si jeg savnet noe. Ting fungerte som de skulle og vi manglet egentlig ingenting. Det var en stor opplevelse og jeg var konsentrert om det vi holdt på med. Men jeg lengtet av og til hjem, må innrømme det.

Sara: Hvordan er din vanlig dag på Norsk Polarinstitutt?

Harald: Jeg er historiker. Mye av dagen går med til å lese kilder og skrive artikler og bøker om polarhistorie.

Sara: Hvorfor tok du opp dette emnet?

Harald: Litt tilfeldig at jeg startet å jobbe med polarhistorie. Vi hadde nordområdehistorie som et emne under studiene. De fascinerte meg og gjorde at jeg ville studere det videre.

Harald Dag Jølle w bibliotece
Harald på biblioteket i Norsk Polarinstitutt
Foto: Stian Saur

Sara: Hvem er din favorittpolarfarer og hvorfor?

Harald: Må jo neste svare Fridtjof Nansen, siden jeg har skrevet bok om ham. Han er en spennende og sammensatt person.

Sara: Hva kan man lære av polarhistorie?

Harald: At man må være ydmyk og godt forberedt.

Sara: Hvilket museum i Norge kan du anbefale til noen som vil få vite mer om historien av polare ekspedisjoner?

Harald: Det er flere gode museer. Frammuseet og Skimuseet i Oslo og Polarmuseet i Tromsø.

Sara: Kan du anbefale noen interessante polare bøker eller filmer til leserne av Nocna Sowa?

Harald: Bokverket Norsk polarhistorie. Det er også tilgjengelig på nettet via polarhistorie.no.

Sara: Har du et favorittordtak fra polare bøker/polarfarer?

Harald: Da må jeg nesten trekke fram et litt lengre sitat fra Nansens innledning til Nord i Tåkeheimen fra 1911:

Det er først langt frem i historiens fulde dagslys at mænd drar ut med det bevisste mål at utforske det ukjendte for dettes egen skyld. For hine tidlige fangstmænd var det vel nye felter og mulig jagtbytte som drog, men også dem har eventyrlysten og det ukjendte drevet, bevisst eller ubevisst, – så dypt i menneskesjælen ligger denne guddommelige magt, drivfjæren kanske til de største av vore handlinger. I alle strøk og til alle tider har den drevet mennesket fremad på utviklingens bane, og så længe menneskeøre hører bårebrytningen over dype have, så længe menneskeøie følger nordlysjaget over tause sneland, så længe mennesketanke søker fjerne kloder i det endeløse rum, så længe vil det ukjendtes eventyr føre menneskeånden fremad og opad.

Sara: Hvor liker du å klatre og gå på ski best i Norge?

Harald: Jeg har mest klatreerfaring fra Nord-Norge – Kvaløya, Lofoten og Stetind. Fantastiske steder! Jeg går toppturer på ski i Tromsø-området (Kvaløya og Lyngen), men er også glad i å gå lange skiturer på Finnmarksvidda.

Sara: Takk for samtalen og mye inspirasjon.


Dziennik z wyprawy na biegun południowy znajdziesz na stronie Sørpolen 1911–2011. Są tam artykuły, zdjęcia i filmy z przygotowań oraz z samej ekspedycji. Jest to świetne źródło do nauki norweskiego dla wszystkich zaciekawionych Antarktyką.