Norweskie zaimki zwrotne

W języku polskim jest łatwo, bo mamy tylko jedno “się”. Po norwesku ten zaimek odmienia się zgodnie z podmiotem i potrzeba czasu, żeby przyzwyczaić się do tej idei. Na pewno słyszałeś o meg i deg, ale czy pamiętasz pozostałe?

Część norweskich czasowników używa się refleksivt – zwrotnie. To znaczy, że czynność odnosi się do pomiotu. Np:

Jeg må forberede meg på eksamenen.

“Się” w tym zdaniu odnosi się do jeg, dlatego użyliśmy meg. W ten sposób możemy odmienić to zdanie przez wszystkie osoby:

Du må forberede deg.
Han må forberede seg.
Hun må forberede seg.
Vi må forberede oss.
Dere må forberede dere.
De må forberede seg.

W każdym z tych zdań mamy na myśli “przygotowywać się”. Oczywiście możemy też przygotować kogoś lub coś innego, ale wtedy nie byłyby to już zaimki zwrotne.

Polskie i norweskie czasowniki zwrotne nie są takie same. Np: mówimy “nazywam się”, ale po norwesku jest tylko jeg heter, bez “się”.

Skąd masz wiedzieć, kiedy czasownik jest zwrotny? Tu z pomocą przychodzi Bokmålsordboka. Przy każdym czasowniku, którego można używać zwrotnie będzie oznaczenie refleksivt.

norweskie zaimki zwrotne – forberede

Możemy to podsumować tak:

jeg – meg
du – deg
han/hun – seg
den/det – seg

vi – oss
dere – dere
de – seg

Ćwiczenie

Uzupełnij tekst norweskimi zaimkami zwrotnymi.

Bilene kjørte raskt gjennom tunnelen, men sjåføren min skyndte seg ikke. Han ble straffet noen ganger allerede – det viste seg etter en kort samtale. Jeg bosatte meg på vestkanten i fjor. Gode utsikter, men dårlig tilgang. Hjemme vasket jeg meg litt. Jeg satte meg i lenestolen og tenkte. Dagen var endelig nær slutt. Det kunne ikke skje noe annet, kunne det?

Noen ringte på døra. Jeg sovnet i lenestolen og det vekket meg . Det var Jenny. Hun var helt våt. Hun bestemte seg å komme til tross for regn. “Det var dumt”, sa hun. Hun vasket seg under het vann og tørket seg i min slåbrok. “Likte dere dere på den nye jobben?” spurte hun. Jeg så på henne og sa ingenting. Jeg følte meg dårlig, gikk på kjøkkenet og drakk noe vann. Hvorfor kom hun?

“Nei”, svarte jeg. “Vi kan ikke tenke oss å bli der lenge.”

“Ja vel”, svarte Jenny og kom tilbake til baderommet til å slutte å tørke seg. Hun kledde på seg, stod foran speilet i 30 minutter og sminket seg. Klokka var ti på tre om natta – ikke en spesiell god tid å pynte seg, syntes jeg. Hun skulle ut. Igjen.

Slik som jeg forestilte meg, gikk hun bort uten ord. Det gjorde hun mange ganger før. “Pass på deg“, sa jeg før hun slo døra igjen. Jeg ville ikke tenke, men tankene mine konsentrerte seg bare om henne.

Denne natta fikk jeg ikke sove. Jeg la meg på senga og lå i noen timer, og etterpå satte jeg meg tilbake i lenestolen. Forrige ukes avis var så spennende som aldri før. Jeg skyndte meg ikke, bare leste og leste, og tiden gikk.

Om morgenen gikk jeg på badet og barberte meg. Ute på gata var det mye folk. De gikk fort over gatene og satte seg på kafeene utenfor bygningen. “Jeg må komme meg“, tenkte jeg.

SprawdźxCała prawda jednym gestem.