Historien fra Lovatnet

Czytanie | Komentarze: 57

Mange av oss har en drøm om å flytte på noe usedvanlig strøk av Norge. Vi selv ville av og til bo i ei lita hytte omgitt av høye fjell, smaragdgrønne fjordsjøer eller fjorder. Men før vi overtaler deg også til dette, vil vi fortelle deg en kort historie.

Wielu z nas ma marzenie, by zamieszkać w jakimś niezwykłym zakątku Norwegii. Sami chcielibyśmy czasem pomieszkać w małej chatce w otoczeniu wysokich gór, szmaragdowych jezior lodowcowych albo fiordów. Zanim jednak namówimy na to i Ciebie, chcemy opowiedzieć Ci krótką historię.

Loen, Lovatnet, Jostedalsbreen, innsjø, fjell
Widok z Hoven w stronę Lovatnet. Lipiec 2019.

Lovatnet er en av sånne perfekt beliggende innsjøer som gir et eventyrlig inntrykk. Området har vært bebodd lenge, og om sommeren er det gjerne valgt som et hvilested.

Lovatnet to jedno z takich idealnie położonych jezior, sprawiających baśniowe wrażenie. Okolica jest od dawna zamieszkała, a latem chętnie wybierana jako miejsce wypoczynku.

I 1905 var det 60 hus der. Til å illustrere deg det idylliske livet, forestill deg at beboerne hadde 94 kyr, 10 hester, 145 sauer og 16 svin. Har du det? I tillegg tenk at de våknet hver dag med utsikt over Ramnefjellet på nesten 1500 meter og noen andre like høye fjelltopper med fosser som strømmet rett inn i den turkise innsjøen.

W 1905 roku było tam 60 domów. Żeby zobrazować Ci sielskie życie, wyobraź sobie, że mieszkańcy mieli 94 krowy, 10 koni, 145 owiec i 16 świń. Masz to? Do tego pomyśl, że codziennie budzili się z widokiem na górę Ramnefjellet o wysokości prawie 1500 metrów oraz kilka innych równie wysokich szczytów, z których spływały wodospady prosto do turkusowego jeziora.

Eventyret endte da en 100 meter høy fjellblokk løsnet fra fjellet og raset rett i innsjøen. Dette forårsaket en tsunami på 40 meter. 61 personer omkom. Bølgen tok alt som de eide.

Bajka skończyła się, kiedy na 100 metrów wysoki blok skalny oderwał się od góry i runął prosto do jeziora. Spowodowało to tsunami o wysokości 40 metrów. Zginęło 61 osób. Fala zabrała wszystko, co mieli.

Etter denne hendelsen syntes mange at det var bedre å ikke bosette seg der, men, som du sikkert antar, alle gårdene ble gjenoppbygd. Geologene ansett stedet som trygt og det var faktisk et rolig liv her i 31 år.

Po tym wydarzeniu wielu uważało, że lepiej się tu już nie osadzać, ale jak pewnie dobrze przypuszczasz, wszystkie gospodarstwa odbudowano. Geologowie uznali miejsce za bezpieczne i rzeczywiście przez 31 lat toczyło się tu spokojne życie.

Loen, Lovatnet, Jostedalsbreen, innsjø, fjell
Lovatnet, w tle Kjenndalsbreen (fragment Jostedalsbreen). Lipiec 2019.

Og så plutselig, klokka 4:30 om morgenen, gjentok historien seg. Fra det samme fjellet løsnet en enda større fjellblok. Bølgen var på 70 meter. Det omkom 74 personer, hvorav, slik som i den tidligere ulykken, de fleste av kroppene ble aldri funnet.

Aż tu nagle o 4:30 nad ranem historia się powtórzyła. Z tej samej góry oderwał się jeszcze większy kamienny blok. Fala wyniosła 70 metrów. Zginęły 74 osoby, z czego, tak jak w poprzednim wypadku, większości ciał nigdy nie odnaleziono.

I dag besøker turistene gjerne dette stedet. Om sommeren kommer det gigantiske cruiseskip med hundrevis av turister til Loen. Siden helsetilstanden deres lar dem ofte ikke gå på selvstendige turer, og de selv ser ut som om de i det minste har gått på sin siste reise, ledsager guiden dem til bussene nummer 16, 17 og 18. Derfra drar de den smale veien til enden av Lovatnet. Imens drar de andre til å se Oldevatnet.

Dzisiaj turyści chętnie odwiedzają to miejsce. Latem do Loen przypływają gigantyczne promy z setkami turystów. Jako że ich stan zdrowia często nie pozwala na samodzielne wycieczki, a oni sami wyglądają jakby udali się co najmniej w ostatnią podróż, przewodnik kieruje ich do autobusów numer 16, 17, 18. Stąd jadą wąską drogą na koniec jeziora Lovatnet. Inni w tym czasie pojadą zobaczyć Oldevatnet.

Inntrykkene er garantert fordi de hyppig møter andre kjøretøy og unngår en frontkollisjon i siste liten. Det betyr at det mindre kjøretøyet som akkurat du kan kjøre, må være i en stadig beredskap til å slippe forbi den tørste etter opplevelser turgruppen. På restauranten ved enden av veien venter det kaffe og vafler på dem. Ikke alle rekker å spise fordi de har ventet i køen til toalettet. Når de drar bort, vil du merke at det virkelig er stille og rolig her. Kanskje går du til og med på trekking mot Jostedalsbreen. Det er verdt det for om noen år vil det kanskje ikke være noe å beundre.

Wrażenia są gwarantowane, ponieważ co chwilę spotykają się z innym pojazdem i w ostatniej chwili unikają czołowego zderzenia. To znaczy, że ten mniejszy pojazd, którym możesz jechać akurat Ty, musi być w ciągłej gotowości, by przepuścić spragnioną wrażeń wycieczkę. W restauracji na końcu drogi czeka na nich kawa i gofry. Nie wszyscy zdążą zjeść, bo czekali w kolejce do toalety. Kiedy pojadą, zauważysz, że jest tu naprawdę cicho i spokojnie. Może wybierzesz się nawet na treking w kierunku lodowca Jostedalsbreen. Warto, bo za kilka lat może nie będzie już czego podziwiać.

Hvis du lurer på hvordan hverdagen kan se ut i denne regionen, anbefaler vi dokumentarfilmen: Bjarne vil ikke på film. Det er en sjarmerende historie om Weronika (fra Polen) og hennes eldre nabo Bjarne. Kort sagt er det en beretning om vennskapet i Oldendalen.

Jeśli zastanawiasz się, jak może wyglądać codzienność w tych regionach, to polecamy dokument: Bjarne vil ikke på film. To urocza historia Weroniki (z Polski) oraz jej starszego sąsiada Bjarne. W skrócie, to opowieść o przyjaźni w Oldendalen.

Loen, Hoven, paraglider, fjell
Paralotniarz na Hoven. Lipiec 2019.

La oss flytte til nabobygda Loen på et øyeblikk. Her venter det ekte overraskelser. Siden 2017 har det vært mulig å ta taubanen opp på fjellet Hoven. Fra fjorden i Loen til høyden på 1011 m på 7 minutter! Er det trygt? Det antar vi. Det hendte likevel at en mann i paraglider viklet seg i kablene til banen, men det er nok ikke en hyppig situasjon. Man kan risikere det. Fra toppen har du en utsikt over begge innsjøene – til venstre Lovatnet, til høyre Oldevatnet. Etter vår mening er dette stedet en ekte norsk perle, og det er verdt å besøke det minst en gang i livet. Vi vil gjerne se denne utsikten minst en gang i hver årstid.

Przenieśmy się na moment do sąsiedniego Loen. Tutaj czekają prawdziwe niespodzianki. Od 2017 roku można za pomocą kolejki linowej dostać się na górę Hoven. Z fiordu w Loen na wysokość 1011 m w 7 minut! Czy to jest bezpieczne? Tak przypuszczamy. Zdarzyło się wprawdzie, że człowiek na paralotni zaplątał się w kable od kolejki, ale to chyba nie jest częsta sytuacja. Można zaryzykować. Ze szczytu masz widok na oba jeziora – po lewej Lovatnet, po prawej Oldevatnet. Naszym zdaniem to miejsce jest prawdziwą norweską perełką i warto odwiedzić je chociaż raz w życiu. Sami chcielibyśmy zobaczyć ten widok choć raz o każdej porze roku.