Letni trening norweskiego
Lato to dobry moment, żeby powtórzyć lekkie, codzienne słownictwo. W tym ćwiczeniu znajdziesz norweskie nazwy jagód i innych owoców, kilka letnich zwrotów oraz słowa, które często wracają w rozmowach o wakacjach w Norwegii.
Możesz zrobić wszystko od razu albo wracać po jednym fragmencie, kiedy masz kilka spokojnych minut. Najważniejsze, żeby powiedzieć odpowiedzi na głos, nie tylko przeczytać je w głowie.
Owoce i jagody lata
Latem norweskie stragany i przydrożne budki pełne są truskawek i malin, a w sklepach nie brakuje arbuzów i melonów. Dobrze znać ich wszystkie nazwy.
Wylosuj owoc po polsku i powiedz go po norwesku. Potem kliknij ekran, żeby sprawdzić odpowiedź.
Ściąga: owoce i jagody po norwesku
Jeśli chcesz mieć wszystko w jednym miejscu, tu jest pełna lista. Zwróć uwagę na rodzajnik. Większość jagód jest rodzaju et, bo kończą się na ten sam człon: -bær.
- et jordbær
- truskawka
- et markjordbær
- poziomka
- et bringebær
- malina
- et blåbær
- jagoda (borówka)
- et bjørnebær
- jeżyna
- et stikkelsbær
- agrest
- et solbær
- czarna porzeczka
- en rips
- czerwona porzeczka
- en morell
- czereśnia
- en vannmelon
- arbuz
- en melon
- melon
- en plomme
- śliwka
- en fersken
- brzoskwinia
- en aprikos
- morela
- en drue
- winogrono
Latem o owocach mówimy zwykle w liczbie mnogiej. Kupujemy całe opakowania, nie pojedyncze sztuki. I tu norweski jest wyjątkowo łaskawy. Jagody kończące się na -bær są rodzaju et, a że bær to słowo jednosylabowe, w liczbie mnogiej nieokreślonej nie dostaje żadnej końcówki. Et jordbær to jedna truskawka, mange jordbær to wiele truskawek. Słowo się nie zmienia.
Pozostałe owoce zachowują się zwyczajnie. W liczbie mnogiej dodajemy -er, a jeśli słowo kończy się już na -e, to samo -r.
W tabeli poniżej masz wszystkie cztery formy każdego owocu: nieokreśloną i określoną, w liczbie pojedynczej i mnogiej.
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| nieokreślona | określona | nieokreślona | określona |
| et jordbær | jordbæret | jordbær | jordbærene |
| et markjordbær | markjordbæret | markjordbær | markjordbærene |
| et bringebær | bringebæret | bringebær | bringebærene |
| et blåbær | blåbæret | blåbær | blåbærene |
| et bjørnebær | bjørnebæret | bjørnebær | bjørnebærene |
| et stikkelsbær | stikkelsbæret | stikkelsbær | stikkelsbærene |
| et solbær | solbæret | solbær | solbærene |
| en rips | ripsen | rips | ripsene |
| en morell | morellen | moreller | morellene |
| en vannmelon | vannmelonen | vannmeloner | vannmelonene |
| en melon | melonen | meloner | melonene |
| en plomme | plommen | plommer | plommene |
| en fersken | ferskenen | ferskener | ferskenene |
| en aprikos | aprikosen | aprikoser | aprikosene |
| en drue | druen | druer | druene |
Jeśli lubisz takie ćwiczenia słownictwa, zajrzyj też do artykułu zwierzęta po norwesku.
Luźne letnie zwroty
Norweskie lato to nie tylko słówka, ale i spokojny ton rozmowy. Poniżej krótkie zdania, które usłyszysz w wakacyjnej Norwegii. Zapisz albo powiedz brakujące słowa, a potem kliknij Sprawdź.
Ćwiczenie
Uzupełnij zdania po norwesku.
- Endelig har jeg fri.
- Nyt sommeren!
- Vi tar det med ro i sommer.
- I dag er det deilig vær.
- Vi koser oss i hagen.
- Slapp av og nyt dagen.
- Har dere ferie nå?
- Skal vi bade etterpå?
- Vi skal grille i kveld.
- La oss ta en tur langs sjøen.
- Det er så varmt ute.
- Ha en fin sommer!
Tłumaczenie
- Wreszcie mam wolne.
- Ciesz się latem!
- Latem zwalniamy tempo. (dosłownie: Latem bierzemy to na spokojnie.)
- Dziś jest przepiękna pogoda.
- Miło spędzamy czas w ogrodzie.
- Wyluzuj i ciesz się dniem.
- Macie teraz urlop?
- Popływamy potem?
- Zrobimy grilla wieczorem.
- Chodźmy na spacer wzdłuż morza.
- Jest tak ciepło na dworze.
- Miłego lata!
Jeśli chcesz poznać więcej codziennych zwrotów, zerknij do artykułów powitania po norwesku i do widzenia po norwesku.
Norweskie lato w kilku słowach
Na koniec kilka słów, które trudno przetłumaczyć jednym polskim odpowiednikiem, bo opisują raczej sposób, w jaki Norwegowie spędzają lato. Nie ma tu ćwiczenia. Po prostu przeczytaj i zapamiętaj te, które Ci się spodobają.
- (et) friluftsliv
- Życie na świeżym powietrzu. Spędzanie czasu w naturze niezależnie od pogody. Jeden z filarów norweskiej kultury, a latem widać go na każdym kroku.
- (en) fellesferie
- Wspólny urlop. Tradycyjnie w lipcu wiele firm zamyka się na kilka tygodni, więc pół Norwegii ma wolne w tym samym czasie.
- (ei) hytte
- Domek letniskowy, często prosty, w górach albo nad wodą. Norweski sposób na spokój i oderwanie się od miasta.
- (en/ei) rorbu
- Tradycyjna chata rybacka na palach nad wodą, dawniej dla rybaków, dziś często wynajmowana turystom na Lofotach.
- (ei/en) midnattssol
- Słońce o północy. Na północ od koła podbiegunowego latem w ogóle nie zachodzi.
- (en) sydentur
- Wyjazd „na południe”, do cieplejszych krajów. Dla wielu Norwegów to nieodłączna część lata.
- (en) engangsgrill
- Grill jednorazowy. Latem widok w każdym parku, a przy okazji temat sporów o zaśmiecone trawniki i lokalne zakazy.
- (et) bålforbud
- Zakaz rozpalania ognisk. Obowiązuje zwykle od 15 kwietnia do 15 września w otwartym terenie, żeby chronić lasy przed pożarem.
A do tego pogoda
Norweskie lato to nie tylko słońce. Bywa upalnie, ale potrafi też nagle lunąć. Kilka słów, które usłyszysz w prognozie i w rozmowach o pogodzie.
- (en) hetebølge
- Fala upałów.
- (en/ei) tropenatt
- Noc tropikalna. Taka, w której temperatura nie spada poniżej 20°C. W Norwegii rzadkość i od razu temat rozmów.
- (et) striregn
- Ulewa, rzęsisty deszcz lejący godzinami.
- (et) ruskevær
- Paskudna, wietrzno-deszczowa pogoda. Latem też się zdarza.
- (et) vindkast
- Poryw wiatru.
- (en/ei) snøgrense
- Granica śniegu. Wysokość, powyżej której w górach wciąż leży śnieg. Nawet w środku lata Yr podaje ją w prognozach, np. snøgrensa kan komme helt ned mot 1000 meter (granica śniegu może zejść aż do 1000 metrów). W dolinie możesz się kąpać, a wyżej wciąż bieleją szczyty.
Twoja kolej
A teraz coś od Ciebie. Wybierz jedno słowo albo zwrot i napisz w komentarzu krótkie zdanie po norwesku: o swoim lecie, prawdziwym albo wymyślonym. Może być zupełnie proste, np. Jeg har ferie nå albo Jeg vil ha ei hytte ved sjøen. Przeczytamy Twoje zdania i sprawdzimy.
Jeśli chcesz poczuć norweskie lato mocniej, zajrzyj do naszego wspomnienia z Lofotów. Jest tam i midnattssol, i rorbu, i wieczór przy ognisku nad wodą.
Twój komentarz
Komentarze:
ale super od Was znowu usłyszeć! Apka wygląda wspaniale i nie mogę się doczekać żeby z niej korzystać, co za świetna robota :)
Dziękujemy
Nie wiem skąd jesteście z Polski, ale fajnie za to, że po zetknięciu z innym językiem również zauważacie, że rozpowszechnione w Polsce potoczne słowo “jagoda” na określenie borówki nie jest precyzyjne. I wbrew znanej piosence czy innym utworom literackim nie jest poprawne znaczeniowo ani biologicznie. O ile jeszcze samo użycie jagody jako skróconej formy “czarnej jagody” można z trudem zaakceptować, o tyle smak jagodowy, lody jagodowe czy dżem jagodowy nie niosą w sobie żadnego znaczeniowego ładunku, a jedynie rodzą pytanie: z jakich jagód jest tenże zrobiony? Wszak każda borówka jest jagodą, ale nie każda jagoda jest borówką. Są jeszcze inne jagody: porzeczka, agrest, truskawka, poziomka, brusznica… Pozdrawiam :)
Dzięki za wyjaśnienie